Đoạn trích chinh phụ ngâm lớp 10

     

Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ - tác giả, nội dung, ba cục, cầm tắt, dàn ý

*

Nhằm mục đích giúp học sinh nắm vững kỹ năng và kiến thức tác phẩm Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ Ngữ văn lớp 10, bài học tác giả - thắng lợi Tình cảnh lẻ loi của bạn chinh phụ trình bày tương đối đầy đủ nội dung, tía cục, nắm tắt, dàn ý phân tích, sơ đồ tứ duy và bài văn so với tác phẩm.

Bạn đang xem: đoạn trích chinh phụ ngâm lớp 10

A. Câu chữ tác phẩm Tình cảnh lẻ loi của bạn chinh phụ

Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,

Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.

Ngoài rèm thước chẳng méc tin,

Trong rèm, nhường đã có đèn biết chăng?

Đèn tất cả biết dường bằng chẳng biết,

Lòng thiếp riêng ảm đạm mà thôi.

Buồn rầu nói chẳng phải lời,

Hoa đèn kia với bóng bạn khá thương.

Gà eo óc gáy sương năm trống,

Hòe phơ phất rủ bóng tứ bên.

Khắc tiếng đằng đẵng như niên,

Mối sầu dằng dặc tựa miền hải dương xa.

Hương gượng đốt hồn đà mê mải,

Gương gượng gạo soi lệ lại châu chan.

Sắt cố kỉnh gượng gảy ngón đàn,

Dây uyên khiếp đứt phím loan ngại chùng.

Lòng này nhờ cất hộ gió đông tất cả tiện?

Nghìn vàng xin được gửi đến non Yên.

Non Yên dù chẳng cho tới miền,

Nhớ quý ông thăm thẳm đường lên bởi trời.

Trời thăm thẳm xa vời khôn thấu,

Nỗi nhớ đấng mày râu đau đáu nào xong.

Cảnh ảm đạm người tha thiết lòng,

Cành cây sương đượm giờ trùng mưa phun.

B. Khám phá tác phẩm Tình cảnh lẻ loi của fan chinh phụ

1. Tác giả

- Đặng trần Côn hiện chưa rõ năm sinh, năm mất.

- Quê quán: xóm Nhân Mục, thương hiệu nôm là thôn Mọc, thị trấn Thanh Trì, nay trực thuộc phường Nhân Chính, quận Thanh Xuân, Hà Nội.

- Ông sống vào thời gian nửa dầu cụ kỉ XVIII.

- sáng tác: bên cạnh sáng tác chính là tác phẩm Chinh phụ ngâm, ông còn giúp thơ chữ hán việt và viết một số trong những bài phú chữ Hán.

2. Dịch giả

- Đoàn Thị Điểm (1705 – 1748), hiệu là Hồng Hà chị em sĩ, bạn làng Giai Phạm, thị xã Văn Giang, trấn khiếp Bắc (nay trực thuộc tỉnh Hưng Yên); khét tiếng thông minh từ nhỏ. Bà lập gia đình khá muộn (năm 37 tuổi), ck bà là Nguyễn Kiều; vừa cưới xong, ông đã đi được sứ Trung Quốc. Rất có thể bà đang dịch Chinh phụ dìm trong thời hạn này. Bà còn là người sáng tác của tập truyện tiếng hán Truyền kì tân phá.

- Phan Huy Ích (1750 – 1822), tự là Dụ Am, fan làng Thu Hoạch, thị trấn Thiên Lộc, trấn nghệ an (nay trực thuộc tỉnh Hà Tĩnh), sau thiên cư ra làng sài Sơn, che Quốc Oai, nay nằm trong Hà Tây; đỗ ts năm 26 tuổi; sáng tác còn tồn tại Dụ Am văn tập, Dụ Am ngâm lục.

3. Tác phẩm

a. Chinh phụ ngâm

- yếu tố hoàn cảnh ra đời: Đầu đời vua Lê hiền lành Tông có không ít cuộc khởi nghĩa của dân cày nổ ra quanh ghê thành Thăng Long, triều đình đựng quân tấn công dẹp. Đặng nai lưng Côn “cảm thời nắm mà có tác dụng ra”.

- Thể loại: ngâm khúc, là 1 thể nhiều loại trữ tình gồm quy mô tương đối lớn. Công trình ngắn nhất có đến trăm câu thơ, thậm chí vài trăm câu thơ. Đó là rất nhiều khúc từ bỏ tình trên đại lý xây dựng mẫu nhân đồ gia dụng độc thoại.

- Số lượng: 476 câu thơ. G bản dịch: 412 câu.

- Thể thơ: từ (câu thơ lâu năm ngắn không giống nhau) g bản dịch: Thể thơ tuy vậy thất lục bát.

- cầm tắt: Tác phẩm mở màn với cảnh quan của chiến tranh ác liệt và nhà vua truyền hịch lôi kéo mọi fan tham gia chiến cuộc. Trong bối cảnh này, con gái chinh phụ tưởng tượng cảnh ck nàng xuất hành phò vua góp nước, ra đi với quyết trọng tâm giành hàng loạt thành trì dưng vua, kiêu hùng trong chiếc chiến bào thắm đỏ với cưỡi con con ngữa sắc trắng như tuyết. Cuộc tiễn đưa lưu luyến kết thúc, người chinh phụ trở về khuê phòng và tưởng tượng ra cảnh sinh sống của ck nơi chiến địa. Mọi xúc cảm về một hình ảnh “lẫm liệt” của ông xã phút chia tay đã dần mờ nhòe, thay thế sửa chữa vào chính là nỗi lo lắng khủng tởm về định mệnh của ck giữa mặt trận khốc liệt, đầy oan hồn tử khí, với niềm đau buồn khôn nguôi về thân phận đơn côi của bạn dạng thân nàng. Vào phần tiếp theo, câu chuyện chủ yếu diễn tả tâm trạng trăn trở, lẻ loi của bạn chinh phụ. Đó là việc ck quá hạn ko về, cũng không có tin tức gì, và fan chinh phụ đành phải tính thời hạn bằng chu kỳ luân hồi quyên hót, đào nở, sen tàn. Đó là vai trung phong trạng “trăm sầu nghìn não” khi người chinh phụ quanh lẩn quẩn trước hiên, sau rèm, vò võ dưới đêm khuya vắng, đối diện với hoa, cùng với nguyệt. Đó là vai trung phong trạng ngán ngẩm khi tìm ông xã trong mộng nhưng mà mộng lại bi ai hơn, lần giở kỷ đồ của chồng mong search chút yên ủi nhưng sự yên ủi chỉ le lói, thấy thân phận của bản thân không bởi chim muông, cây cối có song liền cành. Cuối cùng, chán chường và giỏi vọng, bạn chinh phụ đã không còn muốn có tác dụng việc, biếng lơi trang điểm, ngày đêm khẩn cầu ý muốn được sống hạnh phúc cùng chồng. Ngừng khúc ngâm, fan chinh phụ tưởng tượng ngày ông chồng nàng chiến thắng trở về thân bóng cờ với tiếng hát khải hoàn, được công ty vua ban thưởng cùng cùng thanh nữ sống niềm hạnh phúc trong thanh bình, yên ổn ả.

- giá trị nội dung:

+ Là tiếng nói oán ghét chiến tranh phong con kiến phi nghĩa.

+ miêu tả khát vọng niềm hạnh phúc lứa đôi.

- quý giá nghệ thuật:

+ Thể thơ: tự (nguyên tác), tuy vậy thất lục chén (bản dịch)

+ Hình ảnh mang tính cầu lệ, tượng trưng.

+ thẩm mỹ và nghệ thuật tả cảnh ngụ tình

+ bạn dạng dịch sẽ đưa ngôn ngữ dân tộc lên một tầm cao mới, phong phú, uyển chuyển.

b. Đoạn trích

- địa điểm đoạn trích: trường đoản cú câu 193 cho câu 216.

- Thể loại: ngâm khúc.

- Thể thơ: tuy nhiên thất lục bát.

- phương thức biểu đạt: Biểu cảm.

- ba cục: 2 phần

+ Phần 1 (16 câu đầu): Nỗi cô đơn của bạn chinh phụ.

+ Phần 2 (còn lại): Nỗi thương nhớ ck nơi xa.

- cực hiếm nội dung: Đoạn trích diễn tả những cung bậc cùng sắc thái khác biệt của nỗi cô đơn, bi quan khổ ở fan chinh phụ khát vọng được sinh sống trong tình cảm và niềm hạnh phúc lứa đôi.

- giá trị nghệ thuật:

+ diễn tả tâm lí nhân vật dụng (tả cảnh ngụ tình, độc thoại nội tâm…).

+ các biện pháp nghệ thuật: điệp ngữ, so sánh, trường đoản cú láy, thắc mắc tu từ…

C. Sơ đồ tư duy Tình cảnh một mình của fan chinh phụ

*

D. Đọc gọi văn bạn dạng Tình cảnh lẻ loi của bạn chinh phụ

1. Nỗi cô đơn, bi tráng tủi của tín đồ chinh phụ

a. Tám câu thơ đầu:

- Cử chỉ, hành động:

+ Đi chuyên chở lại vào hiên vắng.

+ Buông mành rồi lại cuốn rèm lên lần khần bao nhiêu lần.

→ số đông động tác lặp đi lặp lại không mục đích, vô nghĩa. ⇒ trung ương trạng thẩn thờ, vào lòng chồng chất ưu tư, trĩu nặng u buồn, ko biết sẻ chia cùng ai, một mình mình biết, 1 mình mình hay.

- “Dạo hiên vắng”:

+ chưa hẳn tâm cầm của một con bạn ”thưởng hoa vọng nguyệt”.

+ Là chổ chính giữa trạng của một con người đang lặng lẽ chịu đựng, lặng lẽ lẻ loi, cô đơn.

Xem thêm: Lời Nói Yêu Thương Ngọt Ngào Nhất, Stt Yêu Thương

- “Ngồi rèm thưa” → trông ra ngoài ngóng ngóng tin ông chồng nhưng chẳng thấy.

- biện pháp nghệ thuật:

+ Điệp ngữ bắc mong (đèn biết chăng – đèn chẳng biết).

+ thắc mắc tu từ (đèn biết chăng – đèn tất cả biết).

→ Với các biện pháp nghệ thuật này càng làm trọng điểm trạng tín đồ chinh phụ thêm day dứt, tương khắc khoải hơn.

+ Điệp tự “biết” + câu hỏi luyến láy âm “iết” → làm câu thơ vang lên âm điệu domain authority diết, giỏi cũng đó là âm vang của cõi lòng stress đợi ngóng trong vô vọng.

+ Hình hình ảnh so sánh ”hoa đèn – nhẵn người”: → Làm khá nổi bật nổi cô độc,thương tâm.

⇒ Rõ ràng, người chinh phụ trong đoạn trích phần nhiều đã mất hết sức sống, số phận con người tương tự như tàn đèn cháy kết đỏ lại đầu gai bấc. Nhỏ người hiện nay chỉ còn là “bóng người” trống trải, vừa đối xứng, vừa tương đương và là hiện thân của kiếp hoa đèn tàn lụi.

b. Tám câu thơ tiếp

- yếu tố ngoại cảnh: “Gà eo óc gáy sương năm trống/ Hòe phân phất rủ bóng bốn bên”

+ Tiếng con gà gáy eo óc

+ bóng mát hòe ủ rủ trong đêm.

→ Tả cảnh ngụ tình: rất có thể thấy, cảnh vật với sự sống phía bên ngoài đều nhuốm vẻ tang thương, vô cảm, bất định không dễ nắm bắt.

⇒ có tác dụng tăng sự vắng ngắt vẻ, cô đơn, hoang vắng đáng sợ.

- cảm nhận về thời gian: Đầy ắp trung ương trạng “Khắc giờ đằng đẵng như niên /Mối sầu dằng dặc tựa miền biển cả xa”

+ ”đằng đẵng” → nỗi bi ai kéo dài.

+ ”dằng dặc” → nỗi bi ai đau nặng trĩu trĩu.

→ nhấn mạnh vấn đề mối sầu trong chiều dài thời hạn và chiều rộng ko gian.

- các từ “đằng đẵng”,“dằng dặc” sinh sản âm hưởng bi thảm thương, ngân nga như giờ đồng hồ thở dài của fan thiếu phụ đăm đắm hóng chồng.

- So sánh: 1 giờ = 1 năm; côn trùng sầu = biển béo mênh mông

⇒ Nỗi buồn kéo dãn dài theo thời hạn và che phủ lên cả không khí mênh mông như biển cả cả.

- Động từ “Gượng” → Sự miễn cưỡng, ngán chường.

+ gượng đốt hương thơm → miễn chống tìm sự chậm nhưng lòng dạ lại mê man, không tập trung.

+ gượng gạo soi gương: “gượng” soi gương cơ mà nước mắt nhòe mi.

→ Nổi bi hùng khổ của chinh phụ tới cực điểm.

- gượng gập gảy đàn: gợi mong ước hạnh phúc, sợ hãi điềm gở (theo ý niệm của tín đồ xưa “dây uyên gớm đứt”, “phím loan chùng” báo hiệu sự không may mắn).

→ Những hành động gượng gạo không giúp chinh phụ kiếm được sự giải tỏa, sẻ chia nổi lòng phải nỗi cô đơn, sầu lưu giữ càng thêm ck chất.

Tiểu kết:

- trọng điểm trạng của người chinh phụ sinh hoạt 16 câu đầu: cô riêng lẻ loi, rối bời, nhung nhớ mang lại ngẩn ngơ, bi đát sầu triền miên cho mê sảng.

- Nghệ thuật biểu đạt tâm trạng vào 16 câu đầu:

+ miêu tả cử chỉ, hành vi lặp đi lặp lại.

+ những biện pháp tu từ: điệp từ, điệp ngữ vòng tròn (rèm, đèn), thắc mắc tu từ, so sánh phóng đại.

+ phối hợp nhuần nhuyễn độc thoại nội trọng điểm (Dạo hiên... Thôi) cùng với giọng kể, lời nhấn xét đồng cảm của tác giả - tín đồ kể chuyện.

+ Tả cảnh ngụ tình: sử dụng thiên nhiên, sự đồ (tiếng gà, cây hòe, thời gian) để diễn đạt tâm trạng.

2. Nỗi nhớ ông chồng nơi mặt trận của người chinh phụ

- không khí được mở rộng: “Non Yên mặc dù chẳng cho tới miền/ Nhớ cánh mày râu thăm thẳm con đường lên bởi trời."

+ "Non Yên" → Ước lệ chỉ miền núi non biên ải xa xôi.

+ Hình ảnh đường lên trời xa vời.

→ Hình hình ảnh ước lệ gợi lên sự xa biện pháp muôn trùng giữa tín đồ chinh phu và bạn chinh phụ. ⇒ Nổi nhớ trong trái tim người chinh phụ vẫn tràn ra cả không gian và thời hạn rộng lớn.

- trong hình hình ảnh khoa trương: "Nhớ chàng thăm thẳm mặt đường lên bằng trời".

+ thời gian thương ghi nhớ ”đằng đẵng”.

+ không gian chia li rộng lớn mà chỉ kích cỡ của ngoài trái đất “đường lên bằng trời” new sánh kịp.

→ Một nỗi nhớ thương triền miên, được rõ ràng hóa vào độ nhiều năm của thời gian, độ rộng của không gian ( đường lên bằng trời).

+ “Thăm thẳm” gợi:

Độ lâu năm của thời gian.Độ rộng của ko gian.Độ sâu của nỗi nhớ.

→ không gian vô tận cùng nỗi lưu giữ vô cùng.

- Đau đáu → mong ước >

→ Tình với cảnh thẩm thấu cho nhau → Nỗi lòng thương nhớ nặng nề nề.

- Câu thơ là một hiện thực rõ ràng của một nỗi lòng, nỗi lòng đã trọn vẹn phơi ra bên ngoài cảnh vật. Hình ảnh:

+ “Cành cây sương đượm” → Gợi sự buốt giá trong trái tim hồn người.

+ “Tiếng trùng mưa phun” → Ảo não.

→ khát khao sự đồng cảm nhưng vô vọng, sầu lưu giữ thèm domain authority diết. ⇒ lúc “tiếng trùng mưa phun“ rung lên ta không hề nghe giờ của ”lòng này” nữa nhưng mà là vai trung phong trạng của bạn chinh phụ đang lẫn khuất trong hình ảnh, âm điệu của từ nhiên, âm nhạc của giờ trùng tuyệt cũng chính là âm thanh của một cõi lòng tan nát.

Xem thêm: Top 3 Bình Thủy Điện Giữ Ấm 40 Độ 40, Bạn Đã Biết Gì Về Bình Thủy Điện Giữ Ấm 40 Độ

⇒ trung khu trạng: mơ ước sự đồng cảm của chinh phu chỗ biên ải nhưng vô vọng, sầu nhớ domain authority diết, triền miên.